Politieke ontwikkelingen kunnen grote scheuren in wereldeconomie veroorzaken

De veranderingen in het politieke landschap kunnen flinke hindernissen opwerpen voor de handel en de economische vooruitgang in de VS, Europa en het VK. De grootste bedreiging voor de wereldeconomie is fragmentatie, volgens Keith Wade, hoofdeconoom van Schroders. Het uiteenvallen van de huidige open markten in kleine handelsblokken, doordat landen importheffingen opleggen en vrij verkeer van personen aan banden leggen, is in toenemende mate aannemelijk. De verkiezing van Trump als president van de VS, de uitkomst van het Britse EU-referendum en de opkomst van het populisme in Europa hebben voor angst gezorgd. 

Trump-effect uitgewerkt?

Trump presenteerde het opzeggen van het Trans Pacific Partnership (TPP), dat de handel tussen de VS en een groot deel van Azië zou moeten verbeteren, als positief voor de Amerikaanse arbeider. Maar zijn stap druist in tegen wat de meeste economen denken. Hogere importtarieven kunnen de binnenlandse economie beschermen, maar ze leiden ook tot hogere inflatie, een lager reëel inkomen en daardoor minder consumptie en een zwakkere economische groei. Deze stagflatie-mix van hogere inflatie en afnemende groei luidt doorgaans moeilijke tijden in voor beleggers. De obligatierentes stijgen, de aandelenmarkten dalen en de beleggers lijden verlies. Tot nu toe zijn de financiële markten nog robuust, de beleggers focussen vooral op de potentiële voordelen van Trumps beleid.

Trump belooft ook 25 miljoen banen te scheppen, maar dit lijkt Wade ook niet haalbaar. Volgens de laatste cijfers zijn 7,5 miljoen Amerikanen, 4,7% van de beroepsbevolking, op zoek naar werk. In het uiterste geval zijn dit er 15 miljoen, rekening houdend met parttime en ontmoedigde werknemers. De werkloosheid in de VS is zelden onder de 3% uitgekomen en nog nooit op 0%. De Amerikaanse economie bevindt zich laat in de cyclus, dichtbij volledige werkgelegenheid. Een waarschijnlijk gevolg van een belastingverlaging en investeringen in de infrastructuur is loonstijging en inflatie, niet echt gunstig voor de groei. De beleggers moeten op hun tellen passen bij een hogere inflatie en stijgende rente.

Populisme bedreigt de euro

Europa lijkt momenteel het epicentrum van politieke risico’s. De verkiezingen in Nederland hebben geen populistische schok veroorzaakt, maar daarmee is het politieke risico in Europa nog niet voorbij. De Franse en Duitse verkiezingen staan nog op de agenda en mogelijk een Italiaans referendum. Wade ziet de grootste risico's in Frankrijk en Italië. Daar staat veel op het spel met de belofte van referenda over het lidmaatschap van de EU. 

In Frankrijk is de voorspelling dat Marine Le Pen de eerste ronde wint, maar in de tweede ronde verslagen wordt, ervan uitgaande dat kiezers die niet op Le Pen stemmen zich verenigen achter de andere kandidaat. Maar de Amerikaanse verkiezingen hebben ons geleerd dat polls niet echt te vertrouwen zijn. In Italië is het risico mogelijk nog groter. Daar acht Wade de kans reëel dat er in 2018 een referendum komt over de euro. Een exit van Italië uit de euro is mogelijk. Het risico is klein maar de eventuele consequenties zullen verstrekkend zijn. Naast een kapitaalvlucht verwacht Wade dan ook een significante wanbetaling op de Italiaanse overheidsschuld.

VK uit het dal? Harde landing dreigt

In het Verenigd Koninkrijk heerst de consensus dat de economie de gevolgen van een Brexit van zich af heeft weten te schudden. De economen waren te pessimistisch. Maar dat betekent nog niet dat het VK uit het dal is. De moeilijkste periode moet nog komen, als het VK een deal moet zien uit te onderhandelen met de EU. De consumentenbestedingen dalen, de bedrijfsinvesteringen vielen voor het referendum al sterk terug en vertonen weinig tekenen van opleving. 

Wade maakt zich zorgen dat het VK over de rand kiept. Er is weinig aandacht voor de mogelijkheid dat het VK niet in staat is handelsovereenkomsten met niet-EU leden te sluiten voordat het VK er met de EU uit is. Dat kan betekenen dat er nog geen compensatie is voor het wegvallen van de toegang tot de EU als het VK de EU verlaat. De ervaring leert dat het aangaan van grote handelsovereenkomsten langer duurt dan de twee jaar die het VK ervoor uittrekt om de EU te verlaten. En omdat een overgangsregeling niet aanwezig is, dreigt er voor het VK een harde landing in 2019.

De volledige tekst leest u in Political pressures risk economic fissures door Keith Wade, hoofdeconoom van Schroders.

Follow Us

Twitter icon
Facebook icon

Copyright 2015 - 2016 - Disclaimer - Over ons - PrivacyContact

Back to Top